Хашка конвенција за укинување на барањето за легализација на странски јавни исправи*
(Склучена на 5 октомври 1961 г.)
(Конвенција бр. 12)
(*Неофицијален превод од англиски јазик!)
Државите потписнички на оваа конвенција, во желба да го укинат барањето за дипломатска или конзуларна легализација на странски јавни исправи;
Одлучија за таа цел да ја склучат конвенцијата и се договорија за следново:
Член 1
Оваа конвенција се применува на јавните исправи што се изготвени на територијата на една од договорните држави и треба да се приложат на територијата на друга договорна држава.
Во смисла на оваа конвенција, за јавни исправи се сметаат:
А/ исправи издадени од орган или службено лице поврзано со правосудниот систем на државата, вклучувајќи ги исправите издадени од јавен обвинител, судски секретар или судски доставувач;
В/ административни исправи;
С/ нотарски исправи;
D/ официјални заверки како запишувања во регистар, или потврдување на датум или потпис на приватна исправа.
Оваа конвенција не се применува на:
А/ исправи изготвени од дипломатски или конзуларни службеници;
В/ административни исправи, директно поврзани со трговска или царинска операција.
Член 2
Секоја договорна држава ги ослободува од легализација исправите на кои се применува оваа конвенција и кои треба да се приложат на нејзина територија. Во смисла на оваа конвенција, легализација претставуваат единствено формалните постапки со кои дипломатските и конзуларните службеници на државата на чиешто подрачје треба да се приложи исправата ја потврдуваат вистинитоста на потписот, својството во кое дејствувало лицето што ја потпишало исправата, или, по потреба, автентичноста на печатот или жигот ставени врз исправата.
Член 3
Единствената формална постапка што може да се бара за потврдување на вистинитоста на потписот, на својството во кое дејствувало лицето што ја потпишало исправата, и по потреба, на веродостојноста на печатот или жигот ставени врз исправата, е поставувањето на уверението опишано во чл. 4 од надлежниот орган на државата од која потекнува исправата.
Формалната постапка наведена во претходниот став не може да се бара во случаи кога закон, пропис или воспоставена практика во државата каде што се приложува исправата, или договор меѓу две или повеќе договорни држави, ја исклучуваат, ја поедноставуваат или ја ослободуваат исправата од легализација.
Член 4
Уверението предвидено во чл. 3, ст. 1, се поставува на самата исправа или на продолжение и мора да соодветствува на образецот приложен кон оваа конвенција.
Уверението може да биде составено на службениот јазик на органот што го издава. Стандардните изрази што се користат во него можат да бидат и на втор јазик. Насловот "Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)" мора да биде на француски јазик.
Член 5
Уверението се издава по барање на лицето што ја потпишало исправата, или по барање на секој подносител на исправата.
Со соодветно пополнување, тоа ја потврдува вистинитоста на потписот, својството во кое дејствувало лицето што ја потпишало исправата и, по потреба, автентичноста на печатот или жигот ставени врз исправата.
Потписот, печатот и жигот на уверението се ослободени од каква било легализација.
Член 6
Секоја договорна држава ги определува органите кои, согласно нивните службени должности, се овластени да го издаваат уверението предвидено во чл. 3, ст. 1. Државата за тоа го известува Министерството за надворешни работи на Холандија при депонирање на ратификацискиот или пристапниот документ или на декларацијата за проширување на опфатот. Таа, исто така, известува и за секоја промена во определувањето на тие органи.
Член 7
Секој од органите определени според чл. 6 мора да води регистар или картотека, во која ги бележи издадените уверенија, наведувајќи:
А/ редниот број и датумот на уверението;
В/ името на лицето што ја потпишало јавната исправа и својството во кое дејствувало, или за неподпишани исправи - називот на органот што го поставил печатот или жигот.
По барање на секое заинтересирано лице, органот што го издал уверението е должен да провери дали запишаното во него одговара на запишаното во регистарот или картотеката.
Член 8
Кога меѓу две или повеќе договорни држави постои договор, конвенција или спогодба што содржи одредби со кои заверувањето на потписот, печатот или жигот се подложува на одредени формални постапки, оваа конвенција ги укинува само под услов предвидените формални постапки да се построги од формалните постапки по чл. 3 и 4.
Член 9
Секоја договорна држава ги презема потребните мерки за да се избегне вршењето легализации од нејзините дипломатски или конзуларни службеници во случаите за кои оваа конвенција предвидува ослободување од легализација.
Член 10
Оваа конвенција е отворена за потпишување од државите претставени на Деветата сесија на Хашката конференција за меѓународно приватно право, како и од Ирска, Исланд, Лихтенштајн и Турција.
Таа подлежи на ратификација, а ратификациските документи се депонираат во Министерството за надворешни работи на Холандија.
Член 11
Оваа конвенција стапува во сила на шеесеттиот ден по депонирањето на третиот ратификациски документ, наведен во чл. 10, ст. 2.
Конвенцијата стапува во сила за секоја држава потписничка што подоцна ќе ја ратификува, на шеесеттиот ден по депонирањето на нејзиниот ратификациски документ.
Член 12
Секоја држава што не е наведена во чл. 10 може да ѝ пристапи на оваа конвенција по нејзиното стапување во сила согласно чл. 11, ст. 1. Документите за пристапување се депонираат во Министерството за надворешни работи на Холандија. Пристапувањето ќе произведе дејство само во односите меѓу државата што пристапила и договорните држави што не приговориле на тоа пристапување во рок од шест месеци од приемот на известувањето по чл. 15, т. "D". За таквиот приговор се известува Министерството за надворешни работи на Холандија.
Конвенцијата стапува во сила меѓу државата што пристапила и државите што не приговориле на пристапувањето, на шеесеттиот ден по истекот на шестмесечниот рок наведен во претходниот став.
Член 13
Секоја држава може при потпишувањето, ратификацијата или пристапувањето да изјави дека оваа конвенција ќе се применува на целата територија што таа ја претставува во меѓународните односи или на еден или на неколку делови од таа територија. Декларацијата почнува да важи од моментот на стапување во сила на конвенцијата за таа држава. Секоја понатамошна нотификација за проширување на територијалниот опфат се соопштува на Министерството за надворешни работи на Холандија.
Кога декларацијата за проширување на територијалниот опфат е направена од држава што ја потпишала и ратификувала конвенцијата, таа стапува во сила за наведените територии согласно чл. 11. Кога декларацијата за проширување на опфатот е направена од држава што пристапила кон конвенцијата, таа стапува во сила за наведените територии согласно чл. 12.
Член 14
Оваа конвенција ќе важи во рок од пет години од датумот на нејзиното стапување во сила согласно чл. 11, ст. 1, вклучително и за државите што ја ратификувале или ѝ пристапиле подоцна.
Дејството на конвенцијата се продолжува молчешкум за нов петгодишен рок, освен ако не биде денонсирана.
Известувањето за денонсирање треба да се депонира во Министерството за надворешни работи на Холандија најдоцна шест месеци пред истекот на соодветниот петгодишен рок.
Денонсирањето може да се ограничи само на некои територии на кои се применува конвенцијата.
Денонсирањето има дејство само во однос на државата што ја испратила нота за тоа. Конвенцијата останува во сила за другите договорни држави.
Член 15
Министерството за надворешни работи на Холандија со ноти ги известува државите наведени во чл. 10, како и државите што пристапиле согласно одредбите на чл. 12, за:
А/ определените органи, наведени во чл. 6, ст. 2;
В/ потпишувањата и ратификациите, наведени во чл. 10;
С/ датумот од кој оваа конвенција стапува во сила согласно одредбите на чл. 11, ст. 1;
D/ пристапувањата и приговорите, наведени во чл. 12, и датумите од кои тие стапуваат во сила;
Е/ проширувањата на опфатот, наведени во чл. 13, и датумите од кои тие стапуваат во сила;
F/ денонсирањето, наведено во чл. 14, ст. 3.
Во уверение на тоа, долупотпишаните, соодветно овластени, ја потпишаа оваа конвенција.
Составена во Хаг на 5 октомври 1961 г. на француски и англиски јазик, при што францускиот текст се зема предвид во случај на противречност, во еден примерок што ќе биде депониран во архивите на владата на Холандија, а по една заверена копија од него ќе биде доставена по дипломатски пат на секоја од државите претставени на Деветата сесија на Хашката конференција за меѓународно приватно право, како и на Ирска, Исланд, Лихтенштајн и Турција.
ПРИЛОГ КОН КОНВЕНЦИЈАТА
Образец на Apostille
Уверението има квадратна форма со страна најмалку 9 см.
APOSTILLE
(Convention de la Haye du 5 octobre 1961)
1. Држава:
Оваа јавна исправа
2. е потпишана од
3. во својство на
4. и е ставен печат/жиг
Заверено
5. во 6. На
7. од
8. Под бр.
9. Печат/жиг 10. Потпис:
*Извор: Национален центар за информации и документација (НАЦИД).