Хашка конвенција за укинување на барањето за легализација на странски јавни исправи*
(Склучена на 5 октомври 1961 г.)
(Конвенција бр. 12)
(*Неофицијален превод од англиски јазик!)
Државите што ја потпишале оваа конвенција, со желба да го укинат барањето за дипломатска или конзуларна легализација на странски јавни исправи;
Решија за таа цел да ја склучат конвенцијата и се договорија за следново:
Член 1
Оваа конвенција се применува во однос на јавните исправи што се изготвени на територијата на една од договорните држави и треба да се поднесат на територијата на друга договорна држава.
Во смисла на оваа конвенција, за јавни исправи се сметаат:
А/ документите издадени од орган или службено лице поврзано со правосудниот систем на државата, вклучително и документите издадени од обвинител, судски секретар или доставувач;
В/ административните документи;
С/ нотарските акти;
D/ официјалните заверки, како уписи во регистар, или потврдување на датум или потпис на приватен документ.
Оваа конвенција не се применува во однос на:
А/ документи изготвени од дипломатски или конзуларни службеници;
В/ административни документи директно поврзани со трговска или царинска операција.
Член 2
Секоја договорна држава ги ослободува од легализација документите на кои се применува оваа конвенција и што треба да се поднесат на нејзина територија. Во смисла на оваа конвенција, легализација претставуваат единствено формалните постапки преку кои дипломатските и конзуларните службеници на државата на чија територија треба да се поднесе документот ја потврдуваат вистинитоста на потписот, својството во кое дејствувало лицето што го потпишало документот или, по потреба, автентичноста на печатот или марката ставени на документот.
Член 3
Единствена формална постапка што може да се бара за потврдување на вистинитоста на потписот, на својството во кое дејствувало лицето што го потпишало документот и, по потреба, веродостојноста на печатот или марката ставени на документот, е прилагањето на потврдата опишана во чл. 4 од надлежниот орган на државата од која потекнува документот.
Формалната постапка наведена во претходниот став не може да се бара во случаите кога закон, правилник или утврдената практика во државата во која се поднесува документот, или договор меѓу две или повеќе договорни држави, ја исклучуваат, поедноставуваат или го ослободуваат документот од легализација.
Член 4
Потврдата предвидена во чл. 3, ст. 1 се става на самиот документ или на продолжение и треба да одговара на образецот приложен кон оваа конвенција.
Потврдата може да биде составена на службениот јазик на органот што ја издава. Стандардните изрази што се користат во неа можат да бидат и на втор јазик. Насловот „Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)“ мора да биде на француски јазик.
Член 5
Потврдата се издава по барање на лицето што го потпишало документот или по барање на секој носител на документот.
Соодветно пополнета, таа ја потврдува вистинитоста на потписот, својството во кое дејствувало лицето што го потпишало документот и, по потреба, автентичноста на печатот или марката ставени на документот.
Потписот, печатот и марката на потврдата се ослободени од секаква легализација.
Член 6
Секоја договорна држава ги определува органите што, согласно нивните службени должности, се овластени да ја издаваат потврдата предвидена во чл. 3, ст. 1. Државата за тоа го известува Министерството за надворешни работи на Холандија при депонирањето на ратификацискиот или пристапниот документ или на декларацијата за проширување на опфатот. Таа исто така ја известува и за секоја промена во определувањето на овие органи.
Член 7
Секој од органите определени според чл. 6 треба да води регистар или картотека, во кој ги бележи издадените потврди, наведувајќи:
А/ редниот број и датумот на потврдата;
В/ името на лицето што го потпишало јавниот акт и својството во кое дејствувало, или за неподпишаните документи - називот на органот што го ставил печатот или марката.
По барање на секое заинтересирано лице, органот што ја издал потврдата е должен да провери дали запишаното во неа одговара на запишаното во регистарот или картотеката.
Член 8
Кога меѓу две или повеќе договорни држави постои договор, конвенција или спогодба што содржи одредби со кои потврдувањето на потписот, печатот или марката се подложува на одредени формални постапки, оваа конвенција ги укинува само под услов предвидените формални постапки да се построги од формалните постапки по чл. 3 и 4.
Член 9
Секоја договорна држава ги презема потребните мерки за да се избегне вршењето на легализации од нејзините дипломатски или конзуларни службеници во случаите за кои оваа конвенција предвидува ослободување од легализација.
Член 10
Оваа конвенција е отворена за потпишување од државите застапени на Деветтата сесија на Хашката конференција за меѓународно приватно право, како и од Ирска, Исланд, Лихтенштајн и Турција.
Таа подлежи на ратификација, а ратификациските документи се депонираат во Министерството за надворешни работи на Холандија.
Член 11
Оваа конвенција стапува во сила на шеесеттиот ден по депонирањето на третиот ратификациски документ, наведен во чл. 10, ст. 2.
Конвенцијата стапува во сила за секоја држава што ја потпишала и што подоцна ја ратификува на шеесеттиот ден по депонирањето на нејзиниот ратификациски документ.
Член 12
Секоја држава што не е наведена во чл. 10 може да пристапи кон оваа конвенција по нејзиното стапување во сила согласно чл. 11, ст. 1. Документите за пристапување се депонираат во Министерството за надворешни работи на Холандија. Пристапувањето ќе произведе дејство само во односите меѓу пристапената држава и договорните држави што не се спротивставиле на тоа пристапување во рок од шест месеци од приемот на соопштението по чл. 15, т. „D“. За таквото спротивставување се известува Министерството за надворешни работи на Холандија.
Конвенцијата стапува во сила меѓу пристапената држава и државите што не се спротивставиле на пристапувањето, на шеесеттиот ден по истекот на шестмесечниот рок наведен во претходниот став.
Член 13
Секоја држава може при потпишувањето, ратификацијата или пристапувањето да изјави дека оваа конвенција ќе се применува на целата територија што ја претставува во меѓународните односи или на еден или неколку делови од таа територија. Декларацијата почнува да важи од моментот на стапување во сила на конвенцијата за таа држава. Секоја подоцнежна нотификација за проширување на територијалниот опфат се соопштува на Министерството за надворешни работи на Холандија.
Кога декларацијата за проширување на територијалниот опфат е направена од држава што ја потпишала и ратификувала конвенцијата, таа стапува во сила за наведените територии согласно чл. 11. Кога декларацијата за проширување на опфатот е направена од држава што пристапила кон конвенцијата, таа стапува во сила за наведените територии согласно чл. 12.
Член 14
Оваа конвенција ќе биде во сила во рок од пет години од датата на нејзиното стапување во сила согласно чл. 11, ст. 1, вклучително и за државите што ја ратификувале или ѝ пристапиле подоцна.
Дејството на конвенцијата се продолжува молчешкум за нов петгодишен рок, освен ако не биде денонсирана.
Известувањето за денонсирање треба да се депонира во Министерството за надворешни работи на Холандија најдоцна шест месеци пред истекот на соодветниот петгодишен рок.
Денонсирањето може да се ограничи само на некои територии на кои се применува конвенцијата.
Денонсирањето има дејство само во однос на државата што испратила нота за тоа. Конвенцијата останува во сила за другите договорни држави.
Член 15
Министерството за надворешни работи на Холандија со ноти ги известува државите наведени во чл. 10, како и државите што пристапиле согласно одредбите на чл. 12, за:
А/ определените органи, наведени во чл. 6, ст. 2;
В/ потпишувањата и ратификациите, наведени во чл. 10;
С/ датата од која оваа конвенција стапува во сила согласно одредбите на чл. 11, ст. 1;
D/ пристапувањата и приговорите, наведени во чл. 12, и датумите од кои тие стапуваат во сила;
Е/ проширувањата на опфатот, наведени во чл. 13, и датумите од кои тие стапуваат во сила;
F/ денонсирањето, наведено во чл. 14, ст. 3.
Во потврда на тоа, долупотпишаните, соодветно овластени, ја потпишаа оваа конвенција.
Составена во Хаг на 5 октомври 1961 г. на француски и англиски јазик, при што францускиот текст се зема предвид во случај на противречност, во еден примерок, кој ќе биде депониран во архивите на владата на Холандија, а заверен препис од него ќе биде предаден по дипломатски пат на секоја од државите застапени на Деветтата сесија на Хашката конференција за меѓународно приватно право, како и на Ирска, Исланд, Лихтенштајн и Турција.
ПРИЛОГ КОН КОНВЕНЦИЈАТА
Образец на APOSTILLE
Потврдата има квадратна форма со страна најмалку 9 см.
APOSTILLE
(Convention de la Haye du 5 octobre 1961)
1. Држава:
Оваа јавна исправа
2. е потпишана од
3. во својство на
4. и е ставен печат/марка
Заверено
5. во 6. На
7. од
8. Под бр.
9. Печат/марка 10. Потпис:
*Извор: Национален центар за информации и документација (НАЦИД).