Yabancı resmî belgelerin tasdiki şartının kaldırılmasına ilişkin La Haye Sözleşmesi*
(5 Ekim 1961 tarihinde akdedilmiştir)
(Sözleşme No. 12)
(*İngilizceden gayriresmî çeviri!)
Bu Sözleşmeyi imzalayan Devletler, yabancı resmî belgeler için diplomatik veya konsolosluk tasdiki zorunluluğunu kaldırma arzusuyla;
Bu amaçla Sözleşmeyi akdetmeye karar vermiş ve aşağıdakiler üzerinde anlaşmışlardır:
Madde 1
İşbu Sözleşme, akit devletlerden birinin topraklarında düzenlenen ve başka bir akit devletin topraklarında ibraz edilmesi gereken resmî belgelere uygulanır.
Bu Sözleşme anlamında resmî belgeler şunlardır:
A/ devletin yargı sistemiyle bağlantılı bir makam veya görevli tarafından düzenlenen belgeler; buna savcı, mahkeme yazmanı veya tebligat memuru tarafından düzenlenen belgeler dâhildir;
B/ idarî belgeler;
C/ noterlik belgeleri;
D/ bir sicile yapılan kayıtlar veya özel bir belge üzerindeki tarih ya da imzanın tasdiki gibi resmî onaylar.
Bu Sözleşme aşağıdaki belgelere uygulanmaz:
A/ diplomatik veya konsolosluk görevlileri tarafından düzenlenen belgeler;
B/ ticari veya gümrük işlemleriyle doğrudan bağlantılı idarî belgeler.
Madde 2
Her akit devlet, bu Sözleşmenin uygulandığı ve kendi topraklarında ibraz edilmesi gereken belgeleri tasdikten muaf tutar. Bu Sözleşme anlamında tasdik, yalnızca belgenin ibraz edileceği devletin topraklarında bulunan diplomatik ve konsolosluk görevlilerinin, belgedeki imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin sıfatını veya gerektiğinde belge üzerindeki mühür ya da damganın aslîliğini onayladıkları resmî işlemleri ifade eder.
Madde 3
İmzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin sıfatını ve gerektiğinde belge üzerindeki mühür veya damganın güvenilirliğini teyit etmek için istenebilecek tek resmî işlem, belgeyi düzenleyen devletin yetkili makamı tarafından Madde 4'te açıklanan tasdik şerhinin uygulanmasıdır.
Önceki fıkrada belirtilen resmî işlem, belgenin ibraz edildiği devletteki kanun, yönetmelik veya yerleşik uygulama ya da iki veya daha fazla akit devlet arasındaki bir anlaşma bu işlemi hariç tutuyor, basitleştiriyor veya belgenin tasdikten muaf tutulmasını öngörüyorsa istenemez.
Madde 4
Madde 3, fıkra 1'de öngörülen tasdik şerhi belgenin kendisine veya ekine konur ve bu Sözleşmeye ekli örneğe uygun olmalıdır.
Tasdik şerhi, onu düzenleyen makamın resmî dilinde hazırlanabilir. İçindeki standart ibareler ikinci bir dilde de olabilir. "Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)" başlığı Fransızca olmalıdır.
Madde 5
Tasdik şerhi, belgeyi imzalayan kişinin talebi üzerine veya belgenin herhangi bir ibraz edeni tarafından talep üzerine düzenlenir.
Usulüne uygun doldurulduğunda, belgeyi imzalayan kişinin imzasının doğruluğunu, bu kişinin hangi sıfatla hareket ettiğini ve gerektiğinde belge üzerindeki mühür veya damganın aslîliğini onaylar.
Tasdik şerhindeki imza, mühür ve damga her türlü tasdikten muaftır.
Madde 6
Her akit devlet, görevleri gereği Madde 3, fıkra 1'de öngörülen tasdik şerhini düzenlemeye yetkili makamları belirler. Devlet, bu hususta Hollanda Dışişleri Bakanlığını onay veya katılma belgesinin ya da kapsamın genişletilmesine ilişkin beyanın tevdi edilmesi sırasında bilgilendirir. Ayrıca bu makamların belirlenmesindeki her değişikliği de bildirir.
Madde 7
Madde 6 uyarınca belirlenen makamların her biri, düzenlenen tasdik şerhlerinin kaydını tutan bir sicil veya kartoteks bulundurur ve şu bilgileri belirtir:
A/ tasdik şerhinin sıra numarası ve tarihi;
B/ resmî belgeyi imzalayan kişinin adı ve hangi sıfatla hareket ettiği veya imzasız belgeler için - mühür ya da damgayı koyan makamın adı.
İlgili herhangi bir kişinin talebi üzerine, tasdik şerhini düzenleyen makam, şerhte yer alan bilgilerin sicilde veya kartotekte yer alan bilgilerle uyuşup uyuşmadığını kontrol etmekle yükümlüdür.
Madde 8
İki veya daha fazla akit devlet arasında, imzanın, mührün veya damganın belirli resmî işlemlere tabi tutulmasına ilişkin hükümler içeren bir antlaşma, sözleşme veya anlaşma bulunuyorsa, bu Sözleşme bunları yalnızca öngörülen resmî işlemlerin Madde 3 ve 4'teki resmî işlemlerden daha sıkı olması şartıyla ortadan kaldırır.
Madde 9
Her akit devlet, bu Sözleşmenin tasdik muafiyeti öngördüğü durumlarda kendi diplomatik veya konsolosluk görevlilerince tasdik yapılmasını önlemek için gerekli tedbirleri alır.
Madde 10
Bu Sözleşme, La Haye Özel Milletlerarası Hukuk Konferansı'nın Dokuzuncu Oturumunda temsil edilen devletlerin yanı sıra İrlanda, İzlanda, Lihtenştayn ve Türkiye'nin imzasına açıktır.
Sözleşme onaya tâbidir; onay belgeleri Hollanda Dışişleri Bakanlığına tevdi edilir.
Madde 11
Bu Sözleşme, Madde 10, fıkra 2'de belirtilen üçüncü onay belgesinin tevdiinden sonraki altmışıncı günde yürürlüğe girer.
Sözleşme, daha sonra onu onaylayan her imzacı devlet bakımından, kendi onay belgesinin tevdiinden sonraki altmışıncı günde yürürlüğe girer.
Madde 12
Madde 10'da belirtilmeyen herhangi bir devlet, bu Sözleşmenin Madde 11, fıkra 1 uyarınca yürürlüğe girmesinden sonra buna katılabilir. Katılma belgeleri Hollanda Dışişleri Bakanlığına tevdi edilir. Katılma, yalnızca katılan devlet ile, Madde 15, bent D uyarınca yapılan bildirimin alınmasından itibaren altı ay içinde bu katılmaya itiraz etmeyen akit devletler arasındaki ilişkilerde hüküm doğurur. Böyle bir itiraz Hollanda Dışişleri Bakanlığına bildirilir.
Sözleşme, katılan devlet ile katılmaya itiraz etmeyen devletler arasında, önceki fıkrada belirtilen altı aylık sürenin sona ermesinden sonraki altmışıncı günde yürürlüğe girer.
Madde 13
Her devlet, imza, onay veya katılma sırasında, bu Sözleşmenin uluslararası ilişkilerde temsil ettiği tüm toprakları veya bu toprakların bir ya da birkaç kısmını kapsayacak şekilde uygulanacağını beyan edebilir. Beyan, söz konusu devlet bakımından Sözleşmenin yürürlüğe girmesiyle birlikte hüküm doğurur. Kapsamın daha sonra genişletildiğine ilişkin her bildirim Hollanda Dışişleri Bakanlığına bildirilir.
Kapsamın genişletilmesine ilişkin beyan, Sözleşmeyi imzalayıp onaylayan bir devlet tarafından yapılmışsa, belirtilen topraklar bakımından Madde 11 uyarınca yürürlüğe girer. Kapsamın genişletilmesine ilişkin beyan, Sözleşmeye katılan bir devlet tarafından yapılmışsa, belirtilen topraklar bakımından Madde 12 uyarınca yürürlüğe girer.
Madde 14
Bu Sözleşme, Madde 11, fıkra 1 uyarınca yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle yürürlükte kalır; bu, onu daha sonra onaylayan veya katılan devletler için de geçerlidir.
Sözleşmenin yürürlük süresi, feshedilmediği takdirde kendiliğinden yeni bir beş yıllık süre için uzar.
Fesih bildirimi, ilgili beş yıllık sürenin sona ermesinden en geç altı ay önce Hollanda Dışişleri Bakanlığına tevdi edilmelidir.
Fesih yalnızca Sözleşmenin uygulandığı bazı topraklarla sınırlandırılabilir.
Fesih yalnızca bunu bildiren devlet bakımından hüküm doğurur. Sözleşme diğer akit devletler için yürürlükte kalır.
Madde 15
Hollanda Dışişleri Bakanlığı, Madde 10'da belirtilen devletleri ve Madde 12 hükümlerine uygun olarak katılan devletleri şu hususlarda notalarla bilgilendirir:
A/ Madde 6, fıkra 2'de belirtilen belirlenmiş makamlar;
B/ Madde 10'da belirtilen imzalar ve onaylar;
C/ bu Sözleşmenin Madde 11, fıkra 1 uyarınca yürürlüğe girdiği tarih;
D/ Madde 12'de belirtilen katılmalar ve itirazlar ile bunların yürürlüğe girdikleri tarihler;
E/ Madde 13'te belirtilen kapsam genişletmeleri ve bunların yürürlüğe girdikleri tarihler;
F/ Madde 14, fıkra 3'te belirtilen fesih.
İşbu belgeyi imzalayan aşağıda imzası bulunan tam yetkili kişiler, bu Sözleşmeyi imzalamışlardır.
5 Ekim 1961 tarihinde La Haye'de Fransızca ve İngilizce olarak düzenlenmiştir; ihtilaf halinde Fransızca metin esas alınır. Tek bir nüsha hâlinde hazırlanmış olup Hollanda Hükümetinin arşivlerinde saklanacaktır; bunun onaylı birer örneği, La Haye Uluslararası Özel Hukuk Konferansının Dokuzuncu Oturumunda temsil edilen devletlerin her birine ve ayrıca İrlanda, İzlanda, Lihtenştayn ve Türkiye'ye diplomatik yolla iletilecektir.
SÖZLEŞME EKİ
Apostille örneği
Tasdik şerhi en az 9 cm kenar uzunluğunda kare şeklindedir.
APOSTILLE
(Convention de La Haye du 5 octobre 1961)
1. Devlet:
Bu resmî belge
2. tarafından imzalanmıştır
3. sıfatıyla
4. ve mühür/damga taşımaktadır
Onaylanmıştır
5. 6. tarihinde
7. tarafından
8. No. altında
9. Mühür/damga 10. İmza:
*Kaynak: Ulusal Bilgi ve Dokümantasyon Merkezi (NACID).