Belge yasallaştırma, bir kamu belgesinin resmî kaynağının düzenlendiği ülke dışında tanınmasını sağlayan tasdik işlemlerinin genel adıdır. Süreç apostil veya başka bir tasdik içerdiğinde imza, imza sahibinin sıfatı ve gerektiğinde mühür ya da damga doğrulanır. Belgedeki olayların doğruluğu onaylanmaz ve özel bir belge kamu belgesine dönüşmez. Bu nedenle doğru yol yalnızca sertifika, beyan veya diploma gibi genel bir başlığa bakılarak belirlenemez.
Nasıl bir tasdik yolu uygulanır?
Uygulanacak rejimi dört bağlantı belirler: düzenleyen makam, düzenlendiği ülke, kullanılacağı ülke ve sunulma amacı. İki ülke arasında adli yardımlaşma anlaşması, Lahey Apostil Sözleşmesi veya tam diplomatik ve konsolosluk yolu geçerli olabilir. Avrupa Birliği içinde dolaşan bazı kamu belgeleri için ayrıca özel kolaylık vardır. Özellikle tercümenin ve kopyaların şekli bakımından alıcı kurumun şartları önemini korur.
Apostil neyi doğrular?
Apostil, 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca düzenlenen standart bir tasdik belgesidir. Kamu belgesindeki imzanın gerçekliğini, imza sahibinin sıfatını ve gerektiğinde mühür ya da damganın kaynağını doğrular. Belgenin içeriğini tasdik etmez.
Her akit taraf, apostil vermeye yetkili makamlarını belirler. Verilen apostil numarası ve tarihiyle kayda alınır; böylece imza sahibiyle veya belgede mührü bulunan makamla ilişkilendirilebilir.
Apostil için Bulgaristan’da düzenlenen belgeler
Bulgaristan’da düzenlenen bir belgede yetkili makam, belgeyi düzenleyen kuruma ve belge türüne göre belirlenir. İl idareleri, Adalet Bakanlığı, NACID ve Dışişleri Bakanlığı kendi yetki alanlarında apostil verir.
Belgenin başlığı tek başına yeterli değildir; benzer adlı belgeler farklı kurumlarca düzenlenebilir. Bu nedenle incelemede asıl düzenleyen makam, imza, mühür, tarih ve sunulan biçim—aslî nüsha, ikinci nüsha, onaylı suret veya çok dilli belge—dikkate alınır.
Bulgaristan il idaresinden apostil
Bulgaristan’daki il idareleri, belediye başkanları ve belediye idareleri tarafından düzenlenen işlemler için apostil verir. Birçok nüfus ve adres belgesi bu kapsamdadır; ancak yetki belgenin yalnızca adına değil, düzenleyen makama göre belirlenir. Makam, resmî imza sahibi, tarih ve mühür açıkça görülebilmelidir. Suret, onaylı kopya veya çok dilli belge, düzenlenmiş olduğu somut şekliyle değerlendirilir.
Adalet Bakanlığından apostil
Bulgaristan Adalet Bakanlığı mahkeme belgeleri ve noter tasdikleri için yetkilidir. Mahkeme kararı, adli sicil belgesi, noter onaylı beyan, vekâletname veya noter sureti; biçimine ve kullanılacağı ülkeye göre farklı hazırlık gerektirebilir. Apostil imzayı ve resmî sıfatı doğrular; belgenin kendisi için gereken kesinleşme şerhinin, kopya tasdikinin veya başka bir unsurun yerine geçmez.
NACID’den apostil
NACID; yükseköğretim kurumları, okul öncesi, okul ve mesleki eğitim sistemi ile Bulgaristan Eğitim Bakanlığı birimlerinden gelen belirlenmiş eğitim ve yeterlilik belgelerine apostil verir. Başvuru, belgenin türüne ve düzenleyen kuruma göre yapılır. Bu nedenle güncel kapsam, eski düzenlenme tarihi listeleri yerine resmî hizmet portalından kontrol edilir. NACID ayrıca doğrulama için elektronik bir kayıt tutar.
Dışişleri Bakanlığınca apostil ve yasallaştırma
Bulgaristan Dışişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, NACID veya il idarelerinin yetkisine girmeyen Bulgar kamu belgelerine apostil verir. Merkezi devlet kurumları ve diğer idarelerin bazı belgeleri bu kapsama girebilir. Lahey Sözleşmesi yolunun uygulanmadığı bir ülke söz konusuysa Bakanlık tam yasallaştırma zincirinde de görev alır. Kesin sıra, ülkeye ve belgeyi düzenleyen makama bağlıdır.
Bulgaristan’da kullanılacak yabancı belgeler
Bulgaristan’da kullanılacak yabancı belge, düzenleyen ülkenin rejimine ve Bulgaristan ile geçerli hukukî ilişkisine tabidir. Lahey Sözleşmesi uygulanıyorsa apostil normal olarak kaynak ülkedeki yetkili makamdan alınır. Adli yardımlaşma anlaşması apostil veya ek yasallaştırma ihtiyacını kaldırabilir. Bu yollardan hiçbiri uygulanmıyorsa belge, düzenleyen ülkenin makamları ve ilgili diplomatik ya da konsolosluk temsilciliği üzerinden tasdik edilir.
Belgeler için Avrupa Birliği’nde apostil muafiyeti
(AB) 2016/1191 sayılı Tüzük, AB üyesi ülkeler arasında sunulan belirli kamu belgeleri için apostil zorunluluğunu kaldırır. Kapsam doğum, evlilik, ikamet ve sabıka bulunmaması gibi sayılan alanlarla sınırlıdır; her diploma, sözleşme veya şirket belgesi için bütün formaliteleri kaldırmaz. Çok dilli standart form, kapsamdaki belgenin anlaşılmasına yardımcı olabilir ancak tercümenin evrensel yerine geçmez.
Tercüme ve tercüme tasdiki
Apostil ile tercümenin görevleri ayrıdır. Apostil kamu belgesinin kaynağını doğrular, tercüme ise içeriğini alıcının diline aktarır. Tercüme tasdiki, tercümanın imzası, noter onayı veya başka bir şekil, hedef ülke ile alıcı kurumun şartlarına göre seçilir. Yurt dışında kullanılacak bir Bulgar belgesinin her durumda Bulgaristan’da tercüme veya tasdik edilmesi gerekmez; son alıcının kuralları belirleyicidir.
Belgeler için elektronik apostil
Elektronik apostil, kâğıt apostilin temel doğrulama bilgilerini taşır ancak elektronik olarak düzenlenir ve imzalanır, ilgili kayıttan doğrulanır. Kâğıt belgenin taraması, elektronik imzalı asıl ve elektronik apostil taşıyan dosya farklı biçimlerdir. Ön değerlendirmede tüm sayfalar, ekler, imzalar, mühürler, doğrulama kodları ve adresleri incelenir; asıl veya onaylı kopya şartı ilgili işleme göre devam eder.
Nasıl hazırlık yapılır; fiyat ve süre nasıl belirlenir?
La Fit Trans yazılı tercümeyi, redaksiyon kontrolünü, onaylı nüshaların hazırlanmasını ve uygulanacak tasdik işlemlerinin koordinasyonunu birleştirir. Teklif; dil çifti, hacim, okunabilirlik, belge türü, nüsha sayısı, hedef ülke ve idarî ücretlere göre hazırlanır. Tercüme süresi, yetkili makamın işlem süresinden ayrı gösterilir. Böylece belgeyle ilgisi olmayan adımlar otomatik olarak eklenmeden gerekli hizmetler için açık bir teklif oluşur.
Bulgaristan Dışişleri Bakanlığı Bulgar ve yabancı belgelerin rejimlerini açıklar. Lahey Konferansı Bulgaristan’daki yetkili apostil makamlarını listeler. NACID eğitim belgelerine ilişkin güncel apostil hizmetlerini yayımlar. Avrupa e-Adalet Portalı AB kamu belgelerine yönelik kolaylıkları açıklar.